150 wersji kolorystycznych, wydobycie w różnych częściach świata oraz wyjątkowe właściwości chemiczne to cechy, które wpłynęły na to, że topazy bardzo szybko stały się pożądanymi kamieniami szlachetnymi. Ich różnorodność sprawiła, że niektóre okazy zyskały nawet własne nazwy - wymienimy wśród nich najpopularniejszy żółto - pomarańczowy Imperial Topaz, a także liczne kamienie w odcieniu niebieskim: Swiss Blue Topaz, Baby Swiss Topaz, London Topaz czy Sky Blue Topaz.

Od bezbarwnego po brązowe – naturalne topazy

Nazwa topaz wywodzi się prawdopodobnie z sanskrytu od „topaz” lub „tapaz” oznaczającego ogień i nawiązujące do żółto-pomarańczowej odmiany tego kamienia szlachetnego. Inna teoria głosi, że jej korzeni znajdują się w starożytnej Grecji i w słowie „topazios” oznaczającym poszukiwanie. Niektórzy sądzą również, że powstanie nazwy powinniśmy przypisywać Rzymianom, którzy odkryli złoża topazów na wyspie Topiazos (obecnie Dżazirat Zabardżad lub Wyspa św. Jana). 

Topaz występuje w około 150 odmianach kolorystycznych, co sprawia, że bardzo często jest mylony z innymi kamieniami szlachetnymi. Od okazów bezbarwnych, przez żółte i pomarańczowe, niebieskie i zielone, aż po różowe – zróżnicowanie wprawia w zachwyt zarówno kolekcjonerów, jak i jubilerów wydobywających z nich najpiękniejsze odcienie. Niektóre kamienie wykazują nawet efekt kociego oka, przez co stają się jeszcze bardziej interesujące. 

Topaz – wydobycie w różnych częściach świata

Zróżnicowanie topazów sprawia, że te kamienie szlachetne wydobywane są w różnych częściach świata. Ich złoża znajdują się na terenie Brazylii w rejonie Minas Gerais oraz Ouro Prêto (jedyne miejsce wydobycia topazów imperialnych), w Rosji (góry Ural, Syberia w dorzeczu Urulgi i Nerczyńskiej), Pakistanie, Birmie (Myanmar), Nigerii czy na Sri Lance. To jednak tylko niektóre z setek lokalizacji, gdzie dotychczas odkryto te kamienie szlachetne. 

Wśród najsłynniejszych okazów topazów należy wymienić 97-karatowy Blaze Imperial Topaz osadzony w naszyjniku w towarzystwie licznych diamentów, który obecnie znajduje się w Muzeum Historii Naturalnej w Chicago. Rozpoznawalny jest również Adiel Topaz o charakterystycznej ciemno-niebieskiej barwie. Ważący ponad 20 karatów kamień szlifowany był aż przez 6 lat. 

Topazy uznawane są za kamienie szlachetne dodające siły. Szczególnie poleca się je osobom, którym brakuje asertywności czy mają problemy z wyrażaniem siebie. Pomagają pokonywać trudności, zachować trzeźwy osąd sytuacji i skupić się na realizacji konkretnego zadania. 

Topazy – właściwości chemiczne

Topazy stanowią fluorokrzemian glinu. W ich składzie znajdują się domieszki innych pierwiastków chemicznych – takich jak żelazo, wanad, tytan czy chrom – które wpływają na zróżnicowanie kolorystyczne zarówno występujące naturalnie w przyrodzie, jak i uzyskiwane dzięki obróbce (cieplnej oraz elektronowej). Ich twardość w skali Mohsa wynosi 8. Są kamieniami przezroczystymi, przez co charakterystyczny jest dla nich pleochroizm – zmiana barwy w zależności od kąta padania światła.